X
تبلیغات
رایتل

عربی دبیرستان

تصغیرونسبت

التصغیر

تصغیر یا مصغر ساختن یعنی صرفه جویی در کلمات مثلاً به جای بکار بردن «درخت کوچک» (دو کلمه) «درختچه»(یک کلمه)
به جای دو کلمه شجرةٌ صغیرةٌ : می توان گفت : شُجیرةٌ طفلٌ صغیرٌ : طُفیلٌ

  روش ساختن اسم مصغر

حرف اول : ضمه – فَعل
حرف دوم : فتحه – فُعیل
افزودن :‌ یْ  

  هدف از تصغیر

اسم مصغر گاهی به منظور تجبیب یا تحقیر به کار می رود.
میزی از چوب : میزی چوبی
جامه ای از ابریشم : جامه ای ابریشمی
دانشمندی از ایران : دانشمندی ایرانی  

به کلمات چوبی – ابریشمی – ایرانی ، اسم منصوب گفته می شود. اسم منصوب معمولاً حکم صفت را دارد و تابع احکام صفت است و در زبان فارسی به آن صفت نسبی گفته می شود.
در زبان عربی می توان اسم منسوب ساخت :
می توان به جای :‌منضدةٌ من الخشب : (گفت ) منضدة خشبیة
می توان به جای : ثوبٌ من الحریر: (گفت ) ثوب حریریّ

نکته : به هنگام نسبت از آخر کلمه تاء گرد « ة» حذف می شود.
فاطمة :‌فاطمی
مکة : مکّی  

  توجه :‌بعضی کلمات به هنگام نسبت تغییر مختصری می کنند. کلماتی مانند :

نبویّ – علویّ – موسویّ – رضویّ – دُنیویّ – مدَنی – اسم منسوب کلمات نبیّ – علیّ – موسی – رضا – دنیا – مدینه هستند.  

حروف مشبهة بالفعل

الحروف المشبّهة بالفعل

حروف مشبهة بالفعل
حروفی هستند که بر سر مبتدا و خبر آمده و خبر را منصوب می کنند ولی مبتدا مرفوع باقی می ماند.
مثال :
1 – انّ الربیع جمیلٌ .
انّ – حروف مشبهة بالفعل
الربیع – اسم انّ و منصوب
جمیل – خبر انّ و مرفوع

2 – انّ الانسانَ لفی خُسرٍ .
3 – انّا اعطیناک َ الکوثر

سایر حروف مشبهة بالفعل :
بأنّ – أنّ – لکّن – لیْتَ – لعلّ – کأنّ
بأنّ : بر سر مبتدا می آید برای رساندن مفهوم تأکید
أن : ( اینکه ، که)
لیتَ : (کاش)
کأنّ : گویا – مثل اینکه
لکنّ :‌لیکن
لعلّ : شاید

اسم و خبر حروف مشبهة بالفعل چگونه می تواند باشد؟
اسم حروف مشبهة بالفعل
1. اسم ظاهر : انّ المومنَ صادقٌ
2. ضمیر متصل : انّکَ صادقٌ .

  جز حروف مشبهة بالفعل

1. مفرد : لعلّ الطالبَ ناجِحُ.
2. جمله : لعلّ الطالبَ یَنْجَحُ
3. شبه جمله : لعلّ الطالبَ من الناجحینَ

رابطه ی میان اسم و خبر مشبهه بالفعل دقیقاً مانند رابطه ی مبتدا و خبر است.

نکته : اگر ما به دنبال إنّ – أنّ بیاید، مانع عمل إنّ و أنّ می شود که به این ما، مای کافّه یا بازدارنده می گوئیم.
إنّما اللهُ عالمٌ . «إنّما و أنّما را ادوات حصر می گویند»
اِنّ اللهُ عالمٌ .

برای منحصر کردن مفهوم خبر برای مبتدا، می توان به اِنّ و أنّ «ما» افزود که به این «ما» مای کافّه (بازدارنده) می گوئید.  

الصّفة و الموصوف

الصّفة و الموصوف

1 – در زبان فارسی ترکیب دو اسم را صفت و موصوف می گوئیم.

2 – ترکیبات اضافه صفت حالتی را به موصوف نسبت می دهد. مثل گل زیبا. در زبان فارسی بین صفت و موصوف از جهت معنی ارتباط محکمی وجود دارد.

مثال صفت و موصوف در زبان عربی :
الصّراطَ المستقیم َ – شجرة ٌ مبارکةٌ
ملکاً عظیماً – الباقیاتُ الصالحاتُ
قرضاً حسناً
در زبان عربی ارتباط بین صفت و موصوف هم از جهت معنی و هم از جهت ظاهر موجود می باشد.

  هماهنگی و تبعیت صفت از موصوف در چهار مورد است :

1 – عدد . 2- جنس . 3- معرفه و نکره بودن . 4 – اعراب  

  هماهنگی صفت و موصوف

1 – عدد
مفرد : هذا کتابٌ …. —-> مفیدٌ – مفیدانِ – مفیداتٌ
مثنی : فی المدرسة شجرتانِ …. —-> جمیلة – جمیلتانِ – جمیلات
جمع : جاءَ المؤمنونَ —-> الصالحُ – الصالحونَ – الصالحانِ

2 – جنس
مذکر : حضرَ الطالبُ …. —-> (الناجحُ – الناجحةُ)
مؤنث : نجَحتْ الطالبة ُ … —-> (العالم – العالمة)

3 – معرفه و نکره بودن
معرفه : قرأت الحکایة ….. —-> (لطیفة – اللطیفة‌َ)
نکره : عندی مجلةً …… —-> (أدیتةً – الأدبیّةًٌ)

4 – اعراب
مرفوع : لنا مدرسةٌ ….. —-> (کبیرةٌ – کبیرة ً – کبیرةٍ )
منصوب : رأیتُ الفلاّحینَ… —->( المجّدونَ – المجدّینَ)
مجرور : سلّمتُ علی طبیبٍ … —-> ( مشفقٌ – مشفقٍ – مشفقاً )  

  اسم اشاره با جمع های غیر عاقل معمولاً مانند مفرد مؤنث عمل می شود:

مثل :
هذه الاشجار
تلک المدارس

صفت : نیز برای جمع های غیرعاقل به صورت مفرد مؤنث می آید.
مثل : الکُتُبُ النافعة – الآیات الشریفة – أعمالٌ حسنةٌ  

  نکته : اسم نکره را بیاد دارید. اسم های نکره برای ما ناشناخته است و نیاز به توضیح و توصیف دارند. گاه بعد از اسم های نکره جمله ای می آید و آن اسم نکره را توضیح می دهد به چنین جملاتی جملات وصفیه گفته می شود. مثال :
1 – قرأتُ آیةً أثّرتْ فی قلبی .
2 – المومنُ انسانٌ یُحبُّ الخیرَ.

<< 1 2 3 4 5 >>